O tym, że miejscowość ta istnieje, wiemy przynajmniej od 1547 roku, kiedy jeszcze jako Krzenycze otrzymała przywilej nadania sołectwa dla Danka z Miastka, czyli dzisiejszego Tylicza. Nazwa Krzenycze wcześniej oznaczała źródło lub strumień, co zdeterminowało charakter tego miejsca na zawsze.
Odkrycie uzdrowiskowego potencjału, jaki ma Krynica-Zdrój, spowodowało jej dynamiczny rozwój. O właściwościach zdrowotnych źródeł krynickich zaczęto dowiadywać się już w XVIII wieku. Pod koniec stulecia lwowski profesor Baltazar Hacquet dokonał analizy chemicznej krynickich wód.
Gdy okazało się, że działanie wód jest udowodnione, Krynica-Zdrój stała się obiektem zainteresowania ówczesnych inwestorów, którzy dostrzegli potencjał w uzdrowiskowej miejscowości. Za początek rozwoju uzdrowiska można uznać moment, w którym komisarz cyrkularny, pod koniec XVIII wieku, zakupił Zdrój Główny oraz przyległe do niego grunty. Wybudował tam pierwszy zakład kąpielowy.
Badania nad właściwościami wód mineralnych w miejscowości Krynica-Zdrój trwały nadal, a w 1807 roku Rząd Gubernialny wydał restrykcję, na mocy której powołany został Zakład Zdrojowo-Kąpielowy.
Pierwsza połowa XIX wieku nie była dla uzdrowiska szczególnie udana. Epidemia cholery oraz nieudolne zarządzanie przez władze centralne doprowadziły Krynicę do marginalizacji. Nie było chętnych do dzierżawy, a zakład administrowany był przez Prefekturę Dóbr Muszyńskich.
Wszystko zmieniło się w 1857 roku, gdy do miejscowości przybył niezwykle zaangażowany dla niej profesor Józef Dietl. Człowiek ten ponownie dostrzegł potencjał tego miejsca, a że znał dobrze specyfikę uzdrowisk w Europie i wiedział, jak takim miejscem zarządzać, opracował plan rozwoju Krynicy.
Józef Dietl włożył dużo pracy i zaangażowania we wskrzeszenie Krynicy-Zdroju, co spotkało się z zainteresowaniem władz austriackich. Profesor osobiście nadzorował realizację planu rozwoju Krynicy. To właśnie wtedy powstały ikoniczne obiekty tego miejsca – Stare Łazienki Mineralne, Stare Łazienki Borowinowe, Dom Zdrojowy, Pijalnia Główna, Teatr Modrzewiowy oraz słynny krynicki Deptak.
Dietl kierował do tutejszych pensjonatów swoich pacjentów z Krakowa i okolic. W 1861 roku rozpoczęła się produkcja i sprzedaż krynickich specyfików medycznych – oleju balsamicznego z młodych świerków, a także kolańczyków mineralnych – leczniczych pastylek.
Józef Dietl za swoje zasługi dla uzdrowiska Krynica-Zdrój doczekał się upamiętnienia. Jego pomnik odsłonięto w 1900 roku z wymownym podpisem:
„WSKRZESICIELOWI SWEMU WDZIĘCZNA KRYNICA”.
Przełom wieków XIX i XX to rozkwit Krynicy-Zdroju. Wśród kuracjuszy nie brakowało znanych osób: Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Jan Matejko, Artur Grottger, Konstanty Ildefons Gałczyński czy Jan Kiepura. Ten ostatni miał nawet w Krynicy swoją willę – Patria. Kiepura był tym samym częstym bywalcem uzdrowiska, a do jego obecności w tamtym miejscu nawiązują organizowane festiwale „Arii i Pieśni”, nazwane jego imieniem.
Początek XX wieku oznaczał dla Krynicy wejście w nowoczesność. Doprowadzono elektryczność oraz podłączono miejscowość do sieci telefonicznej. Wybudowano kolej, która łączyła Krynicę z Muszyną. Prawa miejskie przyznano Krynicy w 1911 roku, pojawili się też inwestorzy poszukujący nowych źródeł wód pitnych. Odwierty dokonane przez inwestorów z Jasta w 1914 roku pozwoliły dokopać się do alkaliczno-słonej wody o charakterystycznym smaku, którą znamy jako Zuber.
Po I wojnie światowej Krynica-Zdrój została przez władze polskie odrestaurowana. Pojawiły się też nowe obiekty – Nowy Dom Zdrojowy, Nowe Łazienki Mineralne czy elegancki pensjonat Lwigród. Dostrzeżono także potencjał turystyczny wynikający z otoczenia gór. Wybudowano schronisko na Jaworzynie oraz doprowadzono działającą do dziś kolejkę na Górę Parkową. Powstał też stadion zimowy oraz tor saneczkowy. Krynica-Zdrój była gospodarzem Mistrzostw Świata w hokeju na lodzie oraz Mistrzostw Europy w saneczkarstwie.
II Rzeczpospolita to kolejny rozkwit popularności tego uzdrowiska. O ile w 1919 roku odwiedzano je średnio 10 tysięcy osób, o tyle w 1939 roku było to już ponad 40 tysięcy. Niestety, wybuch II wojny światowej oraz niemiecka okupacja sprawiły, że Krynica-Zdrój znów podupadła. Po wojnie na szczęście kurort rozbudowano, w tym pojawiły się nowoczesne sanatoria branżowe.
Zdecydowanie warto wspomnieć o Epifaniuszu Drowniaku, czyli Krynickim Nikiforze. Polski wybitny artysta prymitywista, którego okres twórczości przypada na okres międzywojenny oraz lata 50. i 60. XX wieku. Artysta szczególnie ukochał uzdrowisko Krynica-Zdrój, gdzie mieszkał i pracował. Malował akwarelę, a pod koniec życia także używał kredek.
Charakterystyczny styl jego twórczości można podziwiać w dedykowanym artyście Muzeum Nikifora, mieszczącym się w willi Romanówka.
Artysta szczególnie lubił ilustrować codzienne życie mieszkańców Krynicy. Potrafił w drobnych rzeczach uchwycić piękno chwili. Fascynowała go też architektura tego miejsca, szczególnie sakralna. Ilustrował również wydarzenia historyczne. To znana w Krynicy postać, a mieszkańcy odnoszą się do niej z nie mniejszym sentymentem niż do profesora Józefa Dietla.
Krynica-Zdrój jest największym kurortem w ramach Uzdrowisk Krynicko-Popradzkich. Lokalne zagłębie turystyczne oraz renoma w całej Polsce sprawiają, że do Krynicy ciągną organizatorzy imprez oraz wydarzeń. Bodaj najbardziej znane jest Forum Ekonomiczne w Krynicy-Zdroju, zwane polskim Davos.
Fotografie zostały pobrane ze strony: twojakrynica.pl/zdjecia/krynica-zdrojhistoria-na-zdjciach